Cinsel işlev; ereksiyon, cinsel istek, uyarılma, boşalma, orgazm, ağrı ve ilişki bağlamının birlikte etkilediği çok boyutlu bir alandır.
Bir yakınmayı yalnız “performans sorunu” olarak görmek, altta yatan tıbbi veya psikolojik nedenleri gözden kaçırabilir.
Erkeklerde sık değerlendirilen başlıklar
Erektil disfonksiyon
Cinsel ilişki için yeterli ereksiyonun sağlanamaması veya sürdürülememesidir. Damar sağlığı, diyabet, ilaçlar, hormonlar, nörolojik durumlar ve psikolojik faktörler rol oynayabilir. [S05]Erken boşalma
Yalnız süreyle değil, boşalma kontrolü ve oluşturduğu sıkıntıyla değerlendirilir. Yaşam boyu ve sonradan başlayan erken boşalma ayrımı tedavi yaklaşımını değiştirir. [S14]Cinsel istek azlığı
Erkeklerde düşük cinsel istek; testosteron eksikliği, depresyon, kronik hastalıklar, ilaçlar ve ilişki faktörleriyle ilişkili olabilir. [S15]Peyronie ve penis deformiteleri
Sonradan gelişen eğrilik, plak, ağrı veya kısalma cinsel işlevi etkileyebilir ve ayrı ürolojik değerlendirme gerektirir.Kadınlarda sık değerlendirilen başlıklar
Cinsel istek, uyarılma, orgazm ve ağrı sorunları tek bir başlık değildir. Kadınlarda HSDD değerlendirmesi biyopsikososyal yaklaşım gerektirir; düşük istek ancak kişide belirgin sıkıntı oluşturduğunda klinik bozukluk olarak ele alınır. [S13]
Cinsel sorunlarda ilk değerlendirme
Genellikle şu sorular önemlidir:
- Sorun ne zamandır var?
- Her ilişkide mi, belirli durumlarda mı?
- Cinsel istek nasıl?
- Sabah/spontan ereksiyonlar var mı?
- Ağrı veya şekil değişikliği var mı?
- Hangi ilaçlar kullanılıyor?
- Diyabet, kalp-damar hastalığı, depresyon veya hormon sorunu var mı?
- İlişki stresi veya performans kaygısı eşlik ediyor mu?
Testler bu öyküye göre seçilir. Her cinsel yakınma için otomatik hormon paneli, penil Doppler veya başka ileri testler gerekmez.
Ne zaman ürolojik değerlendirme önemlidir?
- sürekli/tekrarlayan ereksiyon sorunu,
- edinilmiş erken boşalma,
- peniste yeni eğrilik veya sert plak,
- genital ağrı,
- travma,
- cinsel işlevi etkileyen üriner belirtiler,
- fertilite planıyla birlikte cinsel işlev sorunu.
Acil durumlar
Dört saatten uzun süren ereksiyon (priapizm), ciddi penis travması, ani şiddetli testis ağrısı veya idrar yapamama acil değerlendirme gerektirebilir.
UrologNet yaklaşımı
Bu bölümde tedaviler “mucize çözüm” veya “en etkili yöntem” diliyle sıralanmaz. Her seçenek:
- kimlerde araştırılmış,
- hangi sonuca etki etmiş,
- hangi riskleri taşıyor,
- kanıt düzeyi nedir
sorularıyla ele alınır.
Tıbbi editör: Op. Dr. Cem Özlük — Üroloji Uzmanı