“Vajen estetiği” tıbbi olarak tek bir işlem değildir. Labiaplasti, vajinoplasti, perineoplasti, klitoral hood redüksiyonu ve enerji tabanlı “vajinal rejuvenation” uygulamaları aynı pazarlama başlığı altında sunulabilir; ancak amaçları, kanıtları ve riskleri farklıdır.
En önemli ayrım, işlevsel bir sağlık sorunu için yapılan rekonstrüktif/tedavi edici işlem ile yalnız kozmetik amaçlı işlem arasındadır.
Hangi durumlar işlevsel olabilir?
Aşağıdaki durumlar kozmetik kaygıdan ayrı tıbbi değerlendirme gerektirir:
- doğum sonrası belirgin perineal hasar,
- pelvik organ prolapsusu,
- idrar kaçırma,
- cinsel ilişkide ağrı,
- skar veya travma,
- labial dokunun spor/giyim sırasında fiziksel rahatsızlık yaratması,
- kadın genital mutilasyonunun onarımı.
Bu durumların tedavisi “genital estetik paket” olarak değil, gerçek tanıya göre planlanmalıdır.
Labiaplasti nedir?
Labiaplasti, çoğunlukla labia minora dokusunun küçültülmesi veya şekillendirilmesini ifade eder.
Bazı kişiler fiziksel rahatsızlık, tekrarlayan tahriş veya travma nedeniyle değerlendirilir; bazı kişiler ise yalnız görünüm nedeniyle başvurur.
ACOG, kozmetik genital cerrahide yüksek kaliteli etkinlik verisinin sınırlı olduğunu ve ağrı, kanama, enfeksiyon, skar, yapışıklık, duyu değişikliği, disparoni ve yeniden ameliyat gibi risklerin açıkça konuşulması gerektiğini belirtir. [S11,S12]
Vajinoplasti ve perineoplasti aynı şey mi?
Hayır.
Vajinoplasti, vajinal kanal ve destek dokularında cerrahi daraltma/rekonstrüksiyon işlemlerini ifade edebilir.
Perineoplasti, vajina girişindeki perineal dokuların onarılması veya yeniden şekillendirilmesidir.
Doğum sonrası gerçek anatomik hasar veya prolapsus cerrahisi ile yalnız “daha sıkı his” amacıyla yapılan kozmetik işlem aynı endikasyon değildir.
“Vajinal rejuvenation” ne demek?
Bu ifade standardize bir tıbbi tanı değildir; çoğunlukla pazarlama terimidir.
ACOG, lazer veya radyofrekans gibi enerji tabanlı uygulamaların “vajinal rejuvenation”, menopoz belirtileri, idrar kaçırma veya cinsel işlev iyileştirme amacıyla rutin standart tedavi olarak sunulması konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirtir. [S11,S12]
EAU da stres tipi idrar kaçırmada vajinal lazer tedavisini yalnız düzenli araştırma protokolü içinde değerlendirmeyi önerir. [S09]
“Vajina daraltma idrar kaçırmayı düzeltir” demek doğru mu?
Genel olarak hayır.
İdrar kaçırmanın türü önce belirlenmelidir. Stres tipi idrar kaçırmada pelvik taban kas eğitimi ilk basamak tedavilerden biridir; seçilmiş hastalarda sling veya başka cerrahiler düşünülebilir. Sıkışma tipi idrar kaçırmada ise tedavi farklıdır. [S09,S10]
Kozmetik vajinoplasti, kanıta dayalı stres inkontinans cerrahisinin yerine geçmez.
Cinsel hazzı artırdığı kanıtlanmış mı?
Kozmetik genital cerrahinin libido, orgazm veya cinsel haz üzerinde güvenilir ve öngörülebilir iyileşme sağladığını gösteren yüksek kaliteli kanıt sınırlıdır.
Bazı gözlemsel çalışmalar memnuniyet bildirebilir; ancak öznel memnuniyet ile objektif cinsel işlev sonuçları aynı değildir.
Bu nedenle “partner hazzını artırır”, “orgazmı güçlendirir” veya “cinsel yaşamı garanti olarak iyileştirir” gibi ifadeler bilimsel değildir.
Normal genital görünüm ne kadar değişkendir?
Vulva ve labiaların boyut, renk ve asimetrisi kişiler arasında geniş varyasyon gösterir. Görünüm kaygısı olan kişiye “tek doğru estetik ölçü” varmış gibi yaklaşılmamalıdır.
ACOG, gereksiz cerrahi kararını önlemek için normal anatomik çeşitliliğin anlatılmasını ve gerektiğinde beden dismorfik bozukluğu açısından değerlendirme yapılmasını önerir. [S11]
İşlem kararı öncesi hangi sorular sorulmalı?
- Asıl yakınma ağrı, sürtünme, prolapsus veya kaçırma mı?
- Yalnız görünüm kaygısı mı?
- Doğum veya travma öyküsü var mı?
- Cinsel ağrı veya vajinal kuruluk eşlik ediyor mu?
- İşlemin hangi sonucu gerçekten kanıtlanmış?
- Alternatif konservatif tedaviler var mı?
- Cerrahinin geri döndürülemez etkileri ve komplikasyonları anlaşılmış mı?
Sonuç
“Vajen estetiği” başlığı altındaki her işlem aynı değildir. Fonksiyonel sorunlar tanıya özgü tedavi gerektirir; yalnız kozmetik amaçlı genital cerrahide ise etkinlik ve uzun dönem güvenlik verisi sınırlıdır.
Bilimsel olarak doğru yaklaşım, işlem adından önce hangi sorunun tedavi edilmeye çalışıldığını netleştirmektir.
Tıbbi editör: Op. Dr. Cem Özlük — Üroloji Uzmanı