Penis eğriliği tek bir hastalık değildir. Bazı kişilerde eğrilik ergenlikten beri vardır ve doğuştan penil kurvatür ile uyumludur. Bazılarında daha önce düz olan penis sonradan eğrilir; sert plak, kısalma, saat camı deformitesi veya ereksiyon ağrısı eşlik edebilir. Bu ikinci tablo Peyronie hastalığını düşündürür.
Tedavi kararı, yalnız eğrilik açısına göre verilmez. Eğriliğin ne zamandır bulunduğu, stabil olup olmadığı, cinsel ilişkiyi zorlaştırıp zorlaştırmadığı, ereksiyon kalitesi, ağrı ve kişinin rahatsızlık düzeyi birlikte değerlendirilir. [S06]
Doğuştan eğrilik ile Peyronie arasındaki temel fark
Doğuştan penis eğriliği genellikle ilk belirgin ereksiyonlardan beri vardır. Penis dokularının gelişimsel asimetrisine bağlıdır. Sert plak beklenmez ve eğrilik çoğu zaman yıllar içinde yeni bir “aktif dönem” göstermeden benzer kalır.
Peyronie hastalığı ise daha önce farklı biçimde olan peniste sonradan gelişen fibrotik plakla ilişkilidir. Eğrilik, daralma, kısalma, ağrı ve ereksiyon sorunu görülebilir. [S06]
UrologNet’teki Doğuştan penis eğriliği sayfası bu ayrımı daha ayrıntılı açıklar. [S24]
Her eğrilik tedavi gerektirir mi?
Hayır.
Hafif bir eğrilik cinsel ilişkiyi, ereksiyonu veya kişinin yaşam kalitesini etkilemiyorsa tedavi zorunlu değildir. “Penis mutlaka tam 90 derece olmalıdır” şeklinde bir tıbbi kural yoktur.
Tedavi gereksinimini belirleyen asıl faktörler:
- penetrasyonda güçlük,
- belirgin deformite,
- ağrı,
- ereksiyon kaybı,
- hastalığın ilerlemesi,
- kişinin görünümden anlamlı düzeyde rahatsız olmasıdır.
Değerlendirme nasıl yapılır?
Öykü ve fizik muayene temel adımdır. Ereksiyon sırasında farklı açılardan çekilmiş standart fotoğraflar eğriliğin yönünü ve açısını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Gerekirse klinikte farmakolojik ereksiyon ve ultrason yapılabilir.
Peyronie’de ultrason plağın yapısı ve kalsifikasyon konusunda bilgi sağlayabilir; ancak her hastada zorunlu değildir. Değerlendirmenin amacı “kaç derece?” sorusundan çok eğriliğin yapısını ve işlevsel etkisini anlamaktır. [S06]
Peyronie hastalığında aktif ve stabil dönem neden önemli?
Peyronie hastalığı çoğu kişide erken dönemde değişkenlik gösterebilir. Ağrı, yeni eğrilik veya eğrilikte artış aktif fazı düşündürür. Stabil fazda ise deformite bir süre değişmeden kalır ve ağrı genellikle azalır.
Cerrahi düzeltme genellikle hastalık stabil olduktan sonra düşünülür. Aktif dönemde amaç semptomları yönetmek ve deformitenin seyrini izlemektir. [S06]
İlaçlar Peyronie eğriliğini düzeltir mi?
Ağızdan alınan çok sayıda ilaç tarihsel olarak denenmiştir; ancak vitamin E, potasyum para-aminobenzoat gibi birçok yaklaşımın eğriliği güvenilir biçimde düzelttiğine dair güçlü kanıt yoktur.
Tedavi seçenekleri ülkedeki ruhsat durumuna göre değişebilir. Bazı intralezyonel tedaviler seçilmiş Peyronie olgularında kullanılabilir; ancak her plak veya her eğrilik için uygun değildir. Tedavinin amacı ve beklenen düzeltme gerçekçi biçimde konuşulmalıdır. [S06]
Penil traksiyonun yeri nedir?
Penil traksiyon cihazları bazı Peyronie hastalarında eğrilik ve uzunluk kaybı üzerinde yarar sağlayabilir. Kullanım süresi, cihaz tipi ve hasta uyumu sonuçları etkiler.
Traksiyon “birkaç kez çekerek penisi düzeltme” yöntemi değildir. Standart cihazla, planlı ve uzun süreli kullanım gerektirir.
Doğuştan eğrilikte ise traksiyon yerleşik kesin düzeltme yöntemi değildir; işlevsel sorun yaratan doğuştan eğrilikte cerrahi temel seçenektir. [S06,S24]
Cerrahi ne zaman düşünülür?
Cerrahi genellikle stabil deformitesi olan ve cinsel işlevi anlamlı düzeyde etkilenen kişilerde gündeme gelir.
Başlıca yaklaşımlar:
- Plication/Nesbit benzeri kısaltıcı teknikler: Eğriliğin karşı tarafında doku kısaltılarak penis düzleştirilir. Daha basit ve öngörülebilir olabilir; bir miktar uzunluk kaybı oluşabilir.
- Plak insizyonu/eksizyonu ve greftleme: Daha karmaşık deformite veya belirgin uzunluk kaybı olan seçilmiş hastalarda düşünülebilir. Ereksiyon işlevi açısından daha dikkatli hasta seçimi gerekir.
- Penil protez: Peyronie ile birlikte ilaçlara yanıt vermeyen belirgin erektil disfonksiyon varsa düşünülebilir. [S06,S05]
Tek bir cerrahi teknik herkes için üstün değildir.
Penil protez eğriliği düzeltir mi?
Peyronie hastalığına ciddi erektil disfonksiyon eşlik ediyorsa, protez yerleştirilmesi sertliği sağlar ve bazı hafif-orta eğriliklerde tek başına belirgin düzeltme oluşturabilir. Gerekirse operasyon sırasında modeling, plication veya başka düzeltme manevraları eklenebilir. [S06]
Protez yalnız kozmetik eğriliği düzeltmek için ilk seçenek değildir.
“Penis eğriliği egzersizi” işe yarar mı?
Penisi elle zorlayarak bükmek veya düzeltmeye çalışmak önerilmez. Bu tür kontrolsüz uygulamalar travmaya neden olabilir.
Traksiyon tedavisi ise belirli cihazlarla ve klinik protokollerle uygulanır; internetteki manuel “egzersiz” videolarıyla aynı şey değildir.
Sonuç
Penis eğriliğinde doğru tedavinin ilk adımı, doğuştan eğrilik ile sonradan gelişen Peyronie hastalığını ayırmaktır. Her eğrilik tedavi gerektirmez. Karar; açıdan çok işlev, ağrı, ereksiyon kalitesi, deformitenin stabilitesi ve kişinin rahatsızlığı üzerinden verilir.
Tıbbi editör: Op. Dr. Cem Özlük — Üroloji Uzmanı