Bebeğin dış idrar deliği penis ucunda değil alt yüzünde yer alıyorsa hipospadias düşünülür. Sünnet derisi çoğu zaman alt tarafta eksik, üstte kapüşon gibi görünür; penis aşağı doğru eğri olabilir. Bu üç bulgunun derecesi her çocukta aynı değildir. 1 3
Doğum muayenesinde hipospadias olasılığı varsa sünnet yapılmadan çocuk ürolojisine başvurulur. Sünnet derisi, idrar kanalının onarımında veya penis derisinin kapatılmasında gerekebilir. Daha sonra sünnet gerekip gerekmediği, onarım planıyla birlikte kararlaştırılır. 2 3
Yalnız deliğin yerine bakılmaz
Dış idrar deliği glansın hemen altında, penis gövdesinde veya penis ile skrotumun birleşimine yakın olabilir. Yerleşim önemli olsa da şiddeti tek başına belirlemez. EAU; penis eğriliği, glansın boyut ve biçimi, üretral plağın niteliği ve kullanılabilir dokuyu da değerlendirir. 1
İdrar akımı aşağı yönlenebilir veya püskürebilir. Belirgin eğrilik ileride ereksiyon ve cinsel işlevi etkileyebilir. Çok hafif distal hipospadiasta idrar ve eğrilik sorunu olmayabilir; bu nedenle “hipospadias varsa mutlaka ameliyat” biçiminde tek karar yoktur. İşlevsel gereksinim ile görünüm hedefi ayrı ayrı konuşulur. 1
Eşlik eden bulgular neyi değiştirir?
Muayenede her iki testisin skrotumda olup olmadığı kontrol edilir. Hipospadiasla birlikte iki taraflı inmemiş testis varsa doğumdan kısa süre sonra genetik ve hormonal değerlendirme gerekir; amaç cinsiyet gelişimi farklılıklarını ve doğuştan adrenal hastalıkları dışlamaktır. 1
Tek taraflı inmemiş testis, kasık fıtığı veya başka bulgular da kaydedilir. İzole hipospadias bulunan her bebekte böbrek ve idrar yolları için rutin görüntüleme yapılması EAU tarafından önerilmez. Testler eşlik eden bulguya göre seçilir. 1 3
Ameliyat kararı hangi hedeflerle verilir?
Onarımın temel hedefleri belirgin eğriliği düzeltmek, yeterli genişlikte yeni bir idrar kanalı oluşturmak, dış idrar deliğini glansa taşımak ve işlevsel bir penis sağlamaktır. İdrar akımının kontrolü, gelecekteki cinsel/üreme işlevi ve çocuğun görünümle ilgili uzun dönem deneyimi birlikte düşünülür. 1
EAU primer onarım için çoğunlukla 6–18 aylık dönemi önerir. Zamanlama çocuğun genel sağlığı, hipospadiasın karmaşıklığı, merkezin planı ve aileyle yapılan görüşmeye göre netleşir. Daha ileri yaşta tanı alan veya daha önce ameliyat olmuş kişilerde yaklaşım farklıdır. 1 2
Ameliyat öncesi testosteron veya başka hormonal hazırlık her çocuk için standart değildir. EAU, özellikle proksimal hipospadias, küçük glans veya küçük görünen penis gibi seçilmiş durumlarda kullanıldığını; ancak yararını destekleyen kanıtın kesin olmadığını belirtir. Hormonal hazırlık planlanıyorsa zamanlaması ve olası kanama/yara iyileşmesi etkileri cerrahi ekip tarafından yönetilir. 1
Karar görüşmesinde ameliyatın işlevsel gerekçesi, görünüm hedefi, tek veya birden fazla aşama olasılığı ve yeniden işlem riski açıkça ele alınmalıdır. Hafif olguda izlemin ne anlama geldiği; ameliyat seçilirse çocuğun büyümesi boyunca hangi kontrollerin süreceği de konuşulur. 1
Tek aşama ve iki aşama ne demektir?
Uca yakın ve daha az eğrilikli olgular çoğu zaman tek ameliyatla onarılabilir. Daha proksimal yerleşim, belirgin eğrilik veya yetersiz doku varsa önce penis düzleştirilip bir doku grefti yerleştirilebilir; yeni idrar kanalı aylar sonra ikinci aşamada tamamlanabilir. Kullanılan yöntem ameliyat sırasında görülen anatomiyle de değişebilir. 1 2 3
Sünnet derisi onarımda kullanılabilir veya uygun durumda yeniden oluşturulabilir. Bazı çocuklarda onarım sonunda penis sünnetli görünür. Bu olasılık ameliyat öncesinde aileyle konuşulur; yalnız kozmetik bir ayrıntı değildir, mevcut dokunun rekonstrüksiyonda nasıl kullanılacağıyla ilişkilidir. 1 2
Ameliyat sonrasında neler izlenir?
Yeni oluşturulan idrar kanalını iyileşme sırasında korumak için geçici kateter veya stent kullanılabilir; pansuman uygulanabilir. Kateterin türü ve ne kadar kalacağı onarımın kapsamına ve merkezin protokolüne göre değişir. EAU, tek bir stent materyali, pansuman türü veya ideal kullanım süresinin üstünlüğü konusunda güçlü kanıt bulunmadığını belirtir. Distal hipospadias onarımlarında rutin koruyucu antibiyotiklerin enfeksiyon ve uzun dönem komplikasyonları azalttığı da gösterilmiş değildir; kişisel protokol cerrahi ekip tarafından belirlenir. 1 2
Erken dönemde şişlik, morarma ve mesane spazmı olabilir. İdrarın kateterden azalması veya durması, giderek artan ağrı, süren kanama, ateş, sıcak-kızarık yara ya da akıntı işlemi yapan ekiple aynı gün görüşmeyi gerektirir. Kateter ve pansuman için merkezin yazılı talimatı esas alınır. 2 3
Neden uzun takip gerekir?
Yeni idrar kanalından cilde açılan küçük bir fistül, dış idrar deliğinde veya kanalda darlık, yara ya da glans ayrışması ve eğriliğin tekrarı görülebilir. Risk hipospadiasın şiddeti, önceki ameliyatlar, doku kalitesi ve tekniğe göre değişir; bu yüzden tek bir başarı yüzdesi her çocuk için anlamlı değildir. 1
Bazı sorunlar çocuklukta değil büyüme ve ergenlik sırasında belirginleşir. İdrar akımının zayıflaması veya püskürmesi, tekrarlayan enfeksiyon, yeni eğrilik, ağrılı ereksiyon ve ergenin kendi memnuniyeti uzun takipte değerlendirilir. EAU takipte idrar kanalı darlığı, işeme bozukluğu, tekrar eğrilik ve boşalma sorunlarının izlenmesini önerir. 1
Randevuya doğum ve sünnet bilgisi, varsa testislerin yerleşimine ilişkin bulgular ve idrar akımının gözlemiyle gidilebilir. İlk ve en önemli adım, mevcut sünnet derisini koruyarak anatomiyi deneyimli çocuk ürolojisi ekibinin değerlendirmesidir.
Doğumdan sonra ilk önemli kural: sünnet etmeyin
Hipospadias şüphesi olan bebekte sünnet derisi onarım için gerekebileceğinden çocuk ürolojisi değerlendirmesi yapılmadan rutin sünnet önerilmez. Meatusun yalnız hafif distal yer değiştirmesi bile sünnet öncesi değerlendirmeyi hak eder; çünkü eşlik eden eğrilik veya cilt dağılımı ameliyat planını değiştirebilir. 1
Yeni doğanda idrar çıkışının açık olması, çoğu hipospadias olgusunun acil ameliyat gerektirdiği anlamına gelmez. Değerlendirme; meatusun yeri, glans yapısı, ventral cilt, penil eğrilik ve testislerin skrotumda olup olmadığını içerir. 1
Hangi olguda hormon veya genetik değerlendirme gerekir?
Distal hipospadias ve her iki testisi skrotumda olan çocuklarda geniş endokrin/genetik inceleme çoğu zaman gerekmez. Buna karşılık proksimal hipospadias, inmemiş testis, bifid skrotum veya başka cinsiyet gelişim farklılığı bulguları varsa DSD açısından multidisipliner değerlendirme gerekebilir. Bu ayrım aileye gereksiz test yapılmasını da, önemli bir tanının atlanmasını da önler. 1
Rutin ultrason da her hipospadiaslı çocukta zorunlu değildir. Görüntüleme ve hormon/genetik testler eşlik eden anomaliler ve klinik fenotipe göre seçilir. 1
Ameliyat ne zaman yapılır?
Çocuk ürolojisi kılavuzları onarımın çoğunlukla yaşamın ilk 1–1,5 yılı içinde planlanmasını destekler. Zamanlama meatusun yeri, eğrilik, penis boyutu, eşlik eden hastalıklar, anestezi ve merkez deneyimine göre değişebilir. Cerrahinin amacı yalnız deliği uca taşımak değildir; düz ereksiyon, işlevsel kalibrede üretra, yönlendirilebilir idrar akımı ve kabul edilebilir görünüm birlikte hedeflenir. 1
Distal olgular sıklıkla tek aşamalı onarımla düzeltilebilir. Şiddetli ventral eğrilik, proksimal açıklık, zayıf üretral plak veya önceki başarısız cerrahi iki aşamalı yaklaşımları gündeme getirebilir. Kullanılan tekniğin adı, gerçek anatomik probleme göre ikinci plandadır. 1 2 3
Ameliyat sonrası hangi komplikasyonlar görülebilir?
Üretrokutanöz fistül, meatal stenoz, üretra darlığı, glans ayrılması, divertikül ve devam eden/tekrarlayan eğrilik takipte izlenir. Bazı komplikasyonlar erken dönemde fark edilirken, puberte ve ereksiyonların belirginleşmesiyle geç sorunlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle “çocukken ameliyat oldu ve bitti” yaklaşımı her hasta için yeterli değildir. 1 2
İdrar akımında incelme/püskürme, ıkınma, tekrarlayan enfeksiyon, peniste yeniden eğrilik veya fistül açıklığından idrar gelmesi kontrol gerektirir. Tekrar cerrahinin zamanlaması skar dokusunun olgunlaşması ve çocuğun semptomlarına göre planlanır. 1
Ergenlik ve erişkin dönemde ne izlenir?
Onarımın başarısı yalnız çocuklukta idrar yapabilmekle ölçülmez. Penis büyümesi, ereksiyonla düzlüğün korunması, meatusun fonksiyonu, ejakülasyon, beden algısı ve cinsel sağlık ergenlik/erişkinlikte önem kazanır. EAU bu nedenle uzun dönem sonuçların ve hasta tarafından bildirilen sonuçların izlenmesine dikkat çeker. 1
Çocuklukta distal ve sorunsuz onarım geçiren herkesin yaşam boyu yoğun ürolojik takibe ihtiyacı olmayabilir; ancak yeni semptom ortaya çıktığında geçmiş hipospadias cerrahisi mutlaka hekime bildirilmelidir. 1 2
Kaynaklar
- European Association of Urology. Hypospadias — EAU Guidelines on Paediatric Urology. 2026.
- Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust. Hypospadias — parent information. Erişim: 10 Eylül 2026.
- Leeds Teaching Hospitals NHS Trust. Hypospadias Repair. Erişim: 10 Eylül 2026.