Parafimozis, sünnet derisinin penis başının gerisine çekildikten sonra tekrar öne getirilememesi ve dar halkanın penis başını sıkıştırmasıdır. Şişlik arttıkça deriyi eski konumuna döndürmek daha zor hale gelir; dolaşım bozulursa doku hasarı gelişebilir. Bu nedenle parafimozis acil değerlendirme gerektiren bir durumdur. [1,2]
Nasıl oluşur?
En sık neden, dar sünnet derisinin geriye çekildikten sonra tekrar öne getirilmemesidir. Bu durum temizlik, muayene, sonda takılması veya başka bir genital işlem sonrasında gelişebilir. Çocuklarda zorla geri çekme de risk yaratır. [1]
Sünnet derisi penis başının arkasında sıkışınca venöz ve lenfatik dönüş bozulur. Penis başı ve gerideki deri şiştikçe sıkışma artar.
Hangi bulgular acildir?
Sünnet derisi geride ve öne getirilemiyorsa beklenmemelidir.
Şişlik, giderek artan ağrı ve renk değişikliği aciliyeti artırır. İleri dolaşım bozukluğunda doku hasarı ve nekroz gelişebilir. [1]
Evde uzun süre boyunca kuvvetle çekiştirmek, iğneyle müdahale etmek veya rastgele krem/ilaç uygulamak güvenli değildir.
Hastanede ne yapılır?
İlk amaç ödemi azaltmak ve sünnet derisini yeniden penis başının üzerine getirmektir.
EAU, manuel kompresyon ve redüksiyonu ilk yaklaşım olarak belirtir. Ağrı kontrolü ve uygun anestezi yöntemleri kullanılabilir. Manuel redüksiyon başarısız olursa sıkıştıran halkanın cerrahi olarak gevşetilmesi gerekebilir. [1]
Akut sorun çözüldükten sonra fimozis, skarlaşma veya başka bir nedenin tekrar riskini artırıp artırmadığı değerlendirilir. Bazı kişilerde ileri dönemde sünnet veya başka cerrahi tedavi gündeme gelebilir; fakat akut durumda temel hedef dolaşımı hızla düzeltmektir.
Nasıl önlenebilir?
Sünnet derisi temizlik, muayene veya işlem amacıyla geriye çekildiyse işlem bittiğinde tekrar penis başının üzerine getirilmelidir.
Çocuklarda sünnet derisi zorla geri çekilmemelidir. Dar veya ağrılı sünnet derisi varsa önceden değerlendirilmesi parafimozis riskini azaltabilir. [1]
Parafimozis ile fimozis aynı şey değildir
Fimoziste sünnet derisi öndedir ve geriye çekilemez.
Parafimoziste deri geridedir ve tekrar öne getirilemez. İkinci durum dolaşım riski nedeniyle acildir.
Neden gerçek bir ürolojik acildir?
Parafimoziste geri çekilmiş sünnet derisi glansın arkasında sıkışır ve ödem arttıkça yeniden öne getirilemez. Sıkışan halka önce venöz ve lenfatik dönüşü bozabilir; ilerleyen olgularda arteriyel dolaşım da etkilenebilir. Bu nedenle “biraz bekleyelim, şişlik iner” yaklaşımı güvenli değildir. Özellikle glansta koyulaşma, morarma, belirgin hassasiyet veya idrar yapamama varsa gecikmeden acil değerlendirme gerekir. [1–3]
Evde geri çekmeye çalışmak doğru mudur?
Hafif bir sıkışma çok erken fark edilmiş olsa bile aşırı kuvvet uygulamak, kesici-delici alet kullanmak, iğneyle şişliği boşaltmaya çalışmak veya güçlü ağrıya rağmen deriyi zorlamak yaralanmayı artırabilir. Hastanede ağrı kontrolü ve uygun teknikle ödem azaltıldıktan sonra kontrollü manuel redüksiyon denenir. Redüksiyonun başarısız olduğu veya dolaşımın tehdit altında olduğu durumlarda küçük bir dorsal kesi veya sünnet gerekebilir. [1,2]
Redüksiyon sonrası sorun bitmiş sayılır mı?
Hayır. Parafimozis düzeltildikten sonra altta yatan fimozis, balanopostit veya bakım sorunu değerlendirilmelidir. Tekrarlama riski varsa elektif sünnet veya başka cerrahi seçenekler daha sonra konuşulabilir. Akut dönemde yapılan redüksiyon, gelecekte tekrar olmayacağı anlamına gelmez. [1–3]
İşlem sonrası birkaç gün ödem veya hassasiyet sürebilir. Artan ağrı, ateş, kötü kokulu akıntı, yeniden sıkışma veya idrar yapamama tekrar değerlendirme nedenidir.
Kateter, hijyen ve bakım sırasında nasıl önlenir?
Parafimozisin önemli bir bölümü sünnet derisinin muayene, sonda takılması veya temizlik sırasında geri çekildikten sonra tekrar glansın üzerine getirilmemesiyle ilişkilidir. Sünnetsiz erkekte her işlemden sonra sünnet derisinin doğal konumuna döndüğü kontrol edilmelidir. Hasta veya bakım veren kişi de bu basit noktayı bilmelidir. [2,3]
Çocuklarda zorla geri çekme yapılmaması; erişkinlerde ise geri çekilebiliyorsa temizlikten sonra derinin yeniden öne getirilmesi koruyucu temel davranışlardır.
Parafimozis sonrası hangi durumlarda kalıcı tedavi düşünülür?
Altta belirgin fimozis, tekrarlayan balanit, skar veya daha önce parafimozis atağı varsa, akut dönem geçtikten sonra sünnet veya uygun başka cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Cerrahinin zamanlaması dokudaki ödem ve inflamasyona göre belirlenir. Amaç yeni bir acil atağı önlemektir.
Çocuklarda parafimozis nasıl fark edilir?
Çocukta sünnet derisi geri çekildikten sonra glans arkasında sıkışmış halka, hızla artan şişlik, ağlama, dokunmaya hassasiyet veya idrar yapmada güçlük görülebilir. Özellikle bakım veya muayene sonrası sünnet derisinin önde olmadığının fark edilmesi erken müdahale fırsatıdır. Ebeveynlerin zorla redüksiyon yerine acil sağlık değerlendirmesi istemesi daha güvenlidir.
Dolaşım bozulursa ne olur?
Uzamış sıkışma dokuda iskemi ve nadiren nekroza ilerleyebilir. Bu komplikasyon seyrektir ancak parafimozisin acil kabul edilmesinin temel nedenidir. Renk koyulaşması veya his azalması gelişmişse gecikme riski artırır.
Kaynaklar
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Paediatric Urology — Phimosis and Other Abnormalities of the Penile Skin. 2026.
- NHS. Tight foreskin (phimosis). Son inceleme: 6 Mart 2026.
- Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Cerrahisi. Çocuklarda Dış Genital Bölge Hastalıkları. 2025.