Penis protezi, erektil disfonksiyon tedavisinde kullanılan cerrahi implanttır. Penisin korpus kavernozumları içine yerleştirilir ve cinsel ilişki için gerekli mekanik sertliği sağlar.
Protez genellikle diğer tedaviler etkisiz, uygun değil veya hasta iyi bilgilendirildikten sonra cerrahi seçeneği tercih ettiğinde düşünülür. EAU, diğer tedaviler başarısızsa veya hasta tercihine göre penis protezini güçlü öneriyle destekler. [S05]
Penis protezi penisi büyütür mü?
Hayır.
Penil protezin temel amacı uzunluk veya çevre artırmak değil, ereksiyon sağlamaktır. ICSM ve EAU, normal anatomili ve normal ereksiyon işlevi olan bir kişide protezin büyütme amacıyla kullanılmaması gerektiğini vurgular.
Ameliyat öncesinde mevcut uzunluğun korunması, deformite ve fibrozis gibi faktörler ayrıca değerlendirilir.
Hangi protez tipleri vardır?
Üç parçalı şişirilebilir protez
İki silindir, skrotumda pompa ve karın/pelvis bölgesinde rezervuardan oluşur. Pompa kullanıldığında silindirler dolar; işlem sonrası söndürülebilir.Daha doğal flasid/erekte geçiş sağlayabilir.
İki parçalı şişirilebilir protez
Rezervuarın pompa sistemine entegre olduğu daha kompakt yapıdır. Bazı abdominal cerrahi öyküsü olan kişilerde düşünülebilir.Malleable/bükülebilir protez
Sürekli sert yapıdadır ve elle pozisyon verilir. Mekanik olarak daha basittir; el becerisi kısıtlı hastalarda avantaj sağlayabilir. Buna karşılık gizleme ve sürekli sertlik hissi bazı kişilerde dezavantajdır.Tek bir protez tipi herkes için üstün değildir. [S05]
Memnuniyet oranları neden yüksek?
Uygun hasta seçimi ve gerçekçi beklenti olduğunda protezler ED tedavileri içinde yüksek hasta memnuniyetiyle ilişkilidir. EAU derlemesinde hasta memnuniyeti %92–100, partner memnuniyeti %91–95 aralığında bildirilmiştir. [S05]
Bu oranlar “her hasta kesin memnun olur” anlamına gelmez. Çalışma popülasyonu, protez tipi, cerrahi deneyim ve takip süresi sonuçları etkiler.
En önemli komplikasyonlar
Enfeksiyon
En ciddi komplikasyonlardan biridir. Primer implantasyonda düşük riskli hastalarda ve deneyimli merkezlerde enfeksiyon oranı genellikle birkaç yüzde puan düzeyindedir. Kaplı implantlar ve modern cerrahi protokoller riski azaltabilir. [S05]Enfeksiyon gelişirse implantın çıkarılması veya salvage cerrahisi gerekebilir.
Mekanik arıza
Şişirilebilir protezlerde yıllar içinde mekanik parçalarda arıza gelişebilir. Cihaz ömrü sonsuz değildir ve ileride revizyon gerekebilir.Erozyon ve doku sorunları
Silindir veya parçaların çevre dokuya baskısı, erozyon, üretral yaralanma, glans dolaşım bozukluğu gibi daha nadir fakat ciddi komplikasyonlar mümkündür.Ağrı ve memnuniyetsizlik
Erken ameliyat sonrası ağrı beklenebilir; kalıcı ağrı veya cihaz hissi ayrıca değerlendirilmelidir.Diyabet enfeksiyon riskini artırır mı?
Diyabet, özellikle kötü metabolik kontrol ve ek risk faktörleri olduğunda enfeksiyon riskini artırabilir. Ancak tüm hastalar için tek bir HbA1c kesim değeri üzerinde güçlü RCT verisi yoktur. [S05]
Ameliyat öncesi genel sağlık ve enfeksiyon riskinin optimize edilmesi önemlidir.
Peyronie hastalığında protezin yeri
Peyronie hastalığı ile birlikte ilaçlara yanıt vermeyen belirgin ED varsa protez önemli bir seçenektir. Silindirlerin yerleştirilmesi bazı hafif-orta eğrilikleri düzeltebilir; gerekirse ek modeling, plication veya greftleme uygulanabilir. [S06]
Protez orgazm veya boşalmayı etkiler mi?
Protez esas olarak ereksiyon mekanizmasını değiştirir. Orgazm ve boşalma farklı fizyolojik süreçlerdir. Prostat ameliyatı veya başka hastalıklar nedeniyle zaten ejakülasyon kaybı varsa protez bunu geri getirmez.
Bu nedenle ameliyat öncesi “sertleşme, his, orgazm ve ejakülasyon” ayrı ayrı konuşulmalıdır.
Ameliyat sonrası ne zaman cinsel ilişki olur?
Zaman cerrahi teknik, yara iyileşmesi ve hekim kontrolüne göre değişir. Şişirilebilir cihazlarda pompa kullanımı ameliyat sonrası eğitim gerektirir.
İnternette sabit bir “X gün sonra ilişki” kuralı vermek yerine yara ve cihaz pozisyonu kontrol edilmelidir.
Sonuç
Penis protezi, ileri veya tedaviye dirençli erektil disfonksiyonda etkili bir cerrahi seçenektir. Fakat “başarı oranı %99” gibi tek sayılar, kişisel sonucu ve komplikasyonları tam anlatmaz.
Doğru karar; protez tipi, enfeksiyon/mekanik arıza riski, el becerisi, önceki cerrahiler, Peyronie varlığı ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilerek verilir.
Tıbbi editör: Op. Dr. Cem Özlük — Üroloji Uzmanı