HPV aşısı erkeklerde yeni HPV enfeksiyonlarını ve aşının kapsadığı tiplere bağlı hastalıkları önlemeyi amaçlar. Genital siğiller, anal kanser ve bazı diğer HPV ilişkili hastalıklara karşı koruma bu amacın içindedir. Aşı mevcut HPV enfeksiyonunu veya mevcut genital siğili tedavi etmez. [1–6]
En yüksek yarar HPV ile karşılaşmadan, yani cinsel temas başlamadan önce aşılandığında elde edilir.
Erkeklerin aşılanmasının amacı nedir?
HPV yalnız serviks kanseriyle ilişkili değildir. Erkeklerde genital siğillerin yanı sıra anal, penis ve bazı orofaringeal kanserlerle ilişkilidir.
Erkeklerin aşılanması kişinin kendi HPV ilişkili hastalık riskini azaltmayı hedefler; aynı zamanda toplum düzeyinde HPV dolaşımının azalmasına katkı sağlayabilir.
Dört valanlı aşının erkeklerdeki temel randomize çalışmalarında dış genital HPV lezyonları aşı grubunda daha az görülmüştür. [3] Günümüzde kullanılan 9-valanlı aşı daha fazla HPV tipini kapsar; farklı aşıların çalışma sonuçları birebir aynı ürünmüş gibi yorumlanmamalıdır.
Aşı mevcut HPV’yi temizler mi?
Hayır.
Aşı tedavi edici değil, koruyucudur. Pozitif HPV testini negatife çevirmek veya mevcut siğili yok etmek için yapılmaz. [2,5]
Bununla birlikte bir kişi daha önce bir HPV tipiyle karşılaşmış olsa bile aşının kapsadığı diğer tiplere karşı korunma sağlayabilir. Bu nedenle geçmişte HPV veya genital siğil öyküsü bulunması aşının otomatik olarak yararsız olduğu anlamına gelmez.
Hangi yaşta uygulanır?
Yaş önerileri ülkeye ve ulusal programa göre değişir.
EMA ürün bilgisinde Gardasil 9, 9 yaşından itibaren aktif bağışıklama için ruhsatlıdır. Kullanım resmi ulusal önerilere göre yapılmalıdır. [1]
CDC’nin ABD programında rutin aşılama 11–12 yaşında önerilir ve 9 yaşından itibaren başlanabilir. Eksik aşılanmış kişiler için 26 yaşa kadar tamamlama önerilir. 27–45 yaş arasında ise herkese rutin aşılama yerine, daha önce yeterli aşılanmamış bazı yetişkinlerde ortak karar yaklaşımı kullanılır. [5,6]
Bu yaşlar ABD önerileridir; Türkiye’de ücretsiz program, geri ödeme ve uygulama kapsamı için güncel Sağlık Bakanlığı ve ruhsat bilgisi esas alınmalıdır.
Kaç doz gerekir?
Doz sayısı, ilk dozdaki yaşa ve bağışıklık durumuna göre değişebilir.
CDC programında 15 yaşından önce başlayan çoğu kişide iki doz; 15 yaş ve sonrasında başlayanlarda üç doz kullanılır. Bağışıklığı baskılanmış kişilerde üç doz şeması gerekebilir. [5]
EMA ürün bilgisindeki ruhsatlı şema ve ulusal aşılama programları birlikte değerlendirilmelidir. İnternette başka ülkeye ait doz şemasını doğrudan uygulamak doğru değildir.
Daha önce cinsel ilişki olmuşsa aşı yapılır mı?
Cinsel olarak aktif olmak aşının otomatik olarak faydasız olduğu anlamına gelmez. Çoğu kişi aşının kapsadığı bütün HPV tipleriyle karşılaşmış değildir.
Bununla birlikte yaş arttıkça ve HPV maruziyeti biriktikçe ortalama ek yarar azalabilir. CDC’nin 27–45 yaş grubunda ortak karar yaklaşımı kullanmasının nedenlerinden biri budur. [5,6]
Yeni partner olasılığı, kişinin önceki aşı durumu ve kişisel riskler bu görüşmenin parçası olabilir.
Aşıdan önce HPV testi gerekir mi?
Rutin olarak hayır.
Aşı kararı vermek için kişinin bütün HPV tiplerini taşıyıp taşımadığını gösterecek bir ön test yapılması önerilmez. CDC, HPV testlerini aşı uygunluğunu belirlemek için rutin olarak kullanmaz. [5]
Aşıdan sonra da “bağışıklık oldu mu?” diye rutin HPV sürüntüsü yapılmaz.
Aşının güvenliği hakkında ne biliyoruz?
HPV aşıları çok geniş nüfuslarda kullanılmıştır. En sık görülen yan etkiler enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık/şişlik, baş ağrısı ve kısa süreli sistemik yakınmalardır. [1]
Aşı sonrası bayılma özellikle ergenlerde iğne uygulamalarıyla ilişkili görülebileceği için kişi kısa süre gözlenebilir.
Ciddi alerjik reaksiyon nadirdir; önceki doza veya aşı bileşenine ciddi alerji varsa değerlendirme gerekir.
2025 Cochrane ağ meta-analizi HPV aşılarının HPV ilişkili hastalıkları azaltmadaki yararını desteklerken, farklı aşılar ve yaş grupları için kanıtın aynı düzeyde olmadığını da göstermiştir. [4]
HPV aşısı genital siğil tedavisine eklenir mi?
Koruyucu aşının mevcut siğili tedavi ettiği kanıtlanmış değildir.
Bazı çalışmalar tedavi sonrası nüks üzerinde etkisini araştırmıştır, ancak sonuçlar terapötik HPV aşısı gibi sunulacak kadar güçlü değildir. EAU da mevcut aşının esas rolünü korunma olarak ele alır. [2]
Bu nedenle siğil tedavisi ile aşı iki farklı hedef olarak düşünülmelidir.
Aşı erkeklerde hangi hastalıkları önlemeyi hedefler?
HPV erkeklerde yalnız genital siğile yol açmaz. Persistan yüksek riskli tipler penis, anal kanal ve orofarenks kanserlerinin bir bölümünden sorumludur. Aşının amacı, aşı kapsamındaki tiplerle gelecekte oluşabilecek yeni enfeksiyonları ve bunlara bağlı hastalıkları azaltmaktır. Bu nedenle en yüksek fayda virüsle karşılaşmadan önce aşılandığında görülür. 2 3 4 5
Aşı olduktan sonra daha önce edinilmiş HPV enfeksiyonunun temizlenmesi beklenmez. Aynı şekilde mevcut genital siğilin küçülmesi veya HPV testinin negatife dönmesi aşının tedavi hedefi değildir. Bununla birlikte kişi daha önce bazı HPV tipleriyle karşılaşmış olsa bile aşıdaki diğer tiplerden henüz etkilenmemiş olabilir; bu nedenle daha önce cinsel ilişki yaşamış olmak tek başına “artık faydası yok” anlamına gelmez. 5 6
Doz aralığı bozulursa seri baştan mı başlar?
HPV aşısında doz sayısı seriye başlama yaşına ve bağışıklık durumuna göre belirlenir. Seriye erken ergenlikte başlayanların çoğunda iki doz, 15 yaş ve sonrasında başlayanlarda veya belirli immünsüpresif durumlarda üç doz kullanılır. Bir doz gecikirse seri genellikle baştan başlatılmaz; kalan dozlar uygun minimum aralıklara göre tamamlanır. Güncel ulusal ürün bilgisi ve aşı takvimi esas alınmalıdır. 1 5 6
Aynı nedenle internetten “0-2-6” veya “0-1-6” şeklinde ezberlenen takvimler herkes için evrensel değildir. Hangi ürünün kullanıldığı ve önceki doz tarihleri kaydedilmelidir. 1 5
27–45 yaşta karar neden kişiselleştirilir?
Bu yaş grubunda toplum düzeyindeki ek fayda genç yaşta rutin aşılamaya göre daha düşüktür; çünkü birçok kişi bazı HPV tipleriyle karşılaşmıştır. Buna rağmen yeni partner olasılığı, daha önce aşılanmamış olma ve gelecekte yeni HPV maruziyeti gibi durumlar bireysel faydayı değiştirebilir. CDC bu yaş grubunda rutin herkese aşılama yerine ortak karar vermeyi önerir. 5 6
Uzun süreli karşılıklı monogam ilişkide yeni HPV edinme olasılığı daha düşük olabilir; buna karşılık gelecekte yeni partner olasılığı yeni enfeksiyon riskini artırır. Karar geçmiş HPV testine göre verilmez; erkeklerde aşı öncesi rutin HPV taraması da gerekli değildir. 5 6
Kimlerde aşı ertelenir veya verilmez?
Önceki doza veya aşı bileşenine ciddi alerjik reaksiyon önemli kontrendikasyondur. Akut orta-ağır hastalıkta aşı iyileşene kadar ertelenebilir. Hafif üst solunum yolu enfeksiyonu gibi durumlar çoğu zaman mutlak engel değildir. Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde etkinlik daha düşük olabilir, ancak önerilen doz sayısı farklılaşabilir. Ürün bilgisi ve ulusal aşılama önerileri esas alınmalıdır. 1 5
En sık yan etkiler enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık/şişlik, baş ağrısı ve kısa süreli sistemik yakınmalardır. Aşı sonrası senkop özellikle ergenlerde görülebildiğinden kısa gözlem önerilir. Güvenlik izlemi milyonlarca dozluk deneyime dayanır. 1 5
Aşıdan sonra korunma önlemleri biter mi?
Hayır. Aşı tüm HPV tiplerini kapsamaz ve mevcut enfeksiyonu tedavi etmez. Prezervatif riski azaltabilir ancak HPV cilt-cilt temasıyla da bulaştığı için tam koruma sağlamaz. Genital lezyon gelişirse aşılı kişi de değerlendirilmelidir. Partnerde serviks varsa, onun yaşına ve ülke rehberine uygun serviks kanseri taraması sürdürülmelidir. 3 5
Kaynaklar
- European Medicines Agency. Gardasil 9 — Product Information. Son güncelleme: 8 Eylül 2026.
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Urological Infections — HPV. 2026.
- Giuliano AR, et al. Efficacy of quadrivalent HPV vaccine against HPV infection and disease in males. N Engl J Med. 2011;364:401–411. PMID: 21288094.
- Bergman H, et al. Human papillomavirus vaccination for the prevention of cervical cancer and other HPV-related diseases: a network meta-analysis. Cochrane Database Syst Rev. 2025.
- U.S. Centers for Disease Control and Prevention. HPV Vaccine Recommendations. Güncel çevrimiçi sürüm.
- U.S. Centers for Disease Control and Prevention. Shared Clinical Decision-Making: HPV Vaccination for Adults Aged 27–45 Years. Güncel rehber.