TURP, iyi huylu prostat büyümesinin idrar kanalını daraltan iç bölümünü üretradan girilen bir aletle parça parça çıkaran ameliyattır. Dışarıdan kesi yapılmaz; amaç idrar için daha geniş bir kanal oluşturmaktır. 1 2 3

İlaçlara rağmen rahatsız edici orta-ağır belirtiler sürüyorsa veya tekrarlayan idrar tutulması, enfeksiyon, taş, kanama ya da böbrek etkilenmesi gelişmişse cerrahi değerlendirme gündeme gelir. EAU, TURP'yi çoğunlukla 30-80 mL prostatlarda yerleşik seçenek olarak önerir; anatomi ve kişinin sağlık durumu hacimle birlikte değerlendirilir. 1

İşlem nasıl bir yol izler?

Cerrah rezekteskopu idrar kanalından prostat düzeyine ilerletir ve kanalı çevreleyen büyümüş dokuyu elektrik akımlı bir halka ile çıkarır. Mesane ve prostat kapsülü yerinde kalır. Alınan doku patolojik incelemeye gönderilebilir. 1 2 3

Monopolar ve bipolar TURP kullanılan elektrik devresi ve yıkama sıvısı bakımından ayrılır. İdrar yakınmalarındaki düzelme benzerdir; bipolar sistemlerin ameliyat çevresi güvenlik profili daha elverişli olabilir. Hangi sistemin kullanılacağı cihaz, prostat ve ekip deneyimine göre belirlenir. 1

Ameliyat öncesinde idrar tahlili, kanama riski, kan sulandırıcılar, böbrek işlevi ve anesteziye uygunluk gözden geçirilir. İdrar akımının zayıf olmasında mesane kasının payı düşünülüyorsa, ameliyattan beklenen sonuç buna göre konuşulur. 1 3

Sonda ve ilk günler

İşlem sonunda mesaneye geçici sonda yerleştirilir; yıkama, kan ve pıhtıların akışını sürdürmeye yardım edebilir. Sonda çıktıktan sonra yanma, sıkışma, sık idrara çıkma ve idrarda az miktarda kan görülebilir. Bu belirtiler iyileşme ilerledikçe azalır. 2

Eve dönüş ve işe başlama zamanı kanama, sonda, genel sağlık ve yapılan rezeksyonun kapsamına göre değişir. Ağır kaldırma ve yoğun egzersiz iyileşme döneminde sınırlandırılır. Yazılı taburculuk planındaki sıvı, aktivite ve ilaç talimatları merkezin uygulamasına göre izlenir. 2 3

Pıhtılı veya artan kanama, idrar yapamama, ateş, kötüleşen ağrı ya da genel durum bozulması erken değerlendirme gerektirir. İdrarda yeniden kan görülmesi iyileşmenin bir bölümünde olabilse de miktar ve eşlik eden belirtiler karar verir. 2

Uzun dönem etkiler

TURP idrar akımını ve tıkanıklığa bağlı yakınmaları çoğu kişide belirgin iyileştirir, ancak mesane kası zayıflığı veya aşırı aktivitesi varsa bazı belirtiler sürebilir. Zaman içinde doku büyümesi, üretra darlığı ya da mesane boynu daralması yeniden girişim gerektirebilir. 1 2

Boşalma sırasında meninin dışarı yerine mesaneye gitmesi, yani retrograd ejakülasyon, TURP sonrasında sık görülen kalıcı bir değişikliktir. Orgazm hissi korunabilir fakat dışarı çıkan meni azalır veya kaybolur; çocuk sahibi olma planı varsa bu konu ameliyattan önce konuşulur. 2 3

Kanama ve transfüzyon, enfeksiyon, geçici veya kalıcı idrar kaçırma, ereksiyon güçlüğü, üretra darlığı ve yeniden ameliyat gereksinimi onam görüşmesinde yer alır. Kişisel olasılık prostat hacmi, kan sulandırıcılar, eşlik eden hastalıklar ve cerrahi koşullarla değişir. 1 2 3

Alternatifler arasında ilaç, kateter yönetimi, lazer enükleasyonu, buharlaştırma, su jeti ve başka minimal girişimler bulunabilir. Seçim idrar rahatlaması kadar kanama, anestezi, sonda, boşalma ve tekrar işlem önceliklerine dayanır. 1 3

Monopolar ve bipolar TURP aynı mıdır?

Temel amaç aynıdır; kullanılan elektrik enerjisi ve irrigasyon sistemi farklıdır. EAU, bipolar TURP'nin semptom ve akım açısından monopolar TURP'ye benzer etkinlik sağladığını, perioperatif güvenlik profilinin ise daha elverişli olduğunu bildirir. Modern bipolar sistemlerde klasik TUR sendromu riski belirgin biçimde azaltılmıştır; yine de kanama, enfeksiyon, pıhtı retansiyonu ve diğer cerrahi riskler tamamen ortadan kalkmaz. 1

Prostat hacmi büyüdükçe işlem süresi ve teknik yük artar. EAU'nun 30–80 mL aralığını standart TURP alanı olarak vermesi mutlak bir anatomik yasak değil, kanıt ve cerrahi pratik için bir karar çerçevesidir. Büyük prostatlarda enükleasyon veya başka yöntemler daha uygun olabilir. 1

TURP kimler için düşünülür?

TURP, ilaç tedavisine rağmen rahatsız edici alt üriner sistem semptomları süren veya tekrarlayan retansiyon, mesane taşı, tekrarlayan enfeksiyon, BPH’ye bağlı kanama ya da üst üriner sistem etkilenmesi gibi komplikasyonlar gelişen seçilmiş erkeklerde düşünülür. Prostat hacmi, anatomi, anestezi riski, kullanılan kan sulandırıcılar ve hastanın ejakülasyon beklentisi yöntemi etkiler. [1–4]

Güncel kılavuzlarda TURP özellikle yaklaşık 30–80 mL prostat hacimlerinde referans cerrahi seçeneklerden biridir. Daha büyük prostatlarda HoLEP veya enükleasyon teknikleri, daha küçük bezlerde başka yöntemler tercih edilebilir. [1,2]

Ameliyat öncesi hangi değerlendirmeler yapılır?

İdrar tahlili/kültür, böbrek fonksiyonu ve gerekli kan testleri; prostat boyutu; işeme akımı ve rezidü idrar; kan sulandırıcı kullanımı ve anestezi değerlendirmesi planlanabilir. PSA veya kanser şüphesi varsa bunun ameliyat öncesi nasıl ele alınacağı ayrıca belirlenir. Aktif idrar yolu enfeksiyonu varsa mümkünse önce tedavi edilir. [1–3]

TURP sırasında ne yapılır?

İşlem üretradan girilen rezektoskopla yapılır; cilt kesisi yoktur. Prostatın idrar kanalını daraltan iç kısmı elektrik enerjisi kullanılarak parçalar halinde çıkarılır. Monopolar ve bipolar sistemlerin enerji ve irrigasyon özellikleri farklıdır. Bipolar TURP’da serum fizyolojik irrigasyonu kullanılabilmesi klasik TUR sendromu riskini azaltır. [1–3]

Çıkarılan doku patolojik incelemeye gönderilebilir. TURP prostatın tamamını çıkarmadığı için daha sonra prostat kanseri gelişme olasılığını sıfırlamaz.

Hangi yan etkiler beklenebilir?

Erken dönemde idrarda kan, sıkışma hissi, yanma, pıhtı retansiyonu veya enfeksiyon olabilir. Daha nadiren kanama nedeniyle transfüzyon veya tekrar girişim gerekebilir. Geç dönemde üretra darlığı, mesane boynu kontraktürü ve yeniden BPH cerrahisi ihtiyacı gelişebilir. [1–4]

Ejakülasyonun mesaneye doğru olması/meninin dışarı gelmemesi TURP sonrası sık görülen kalıcı sonuçlardan biridir. Ereksiyon işlevi çoğu erkekte korunur fakat ameliyat öncesi durum ve eşlik eden hastalıklar sonucu etkileyebilir.

TURP sonrası iyileşme nasıl ilerler?

Sonda çıkarıldıktan sonra ilk haftalarda sık idrara çıkma, ani sıkışma, hafif yanma ve aralıklı pembe-kırmızı idrar görülebilir. Bol sıvı önerisi kişiye göre değişir; kalp/böbrek hastalığı olanlar genel “çok su iç” tavsiyesini kendi hekimine göre uyarlamalıdır.

Ağır kaldırma, yoğun egzersiz ve cinsel aktivite için kısıtlama süresi cerrahi ekibin önerisine göre belirlenir. Büyük pıhtı, idrar yapamama, yüksek ateş veya giderek artan kanama acil değerlendirme nedenidir.

TURP ile HoLEP veya minimal invaziv yöntemler nasıl karşılaştırılır?

TURP uzun dönem sonuçları iyi bilinen referans yöntemdir. HoLEP özellikle büyük prostatlarda etkili olabilir ve yeniden girişim oranları düşüktür; ancak deneyim gerektirir. PUL, su buharı gibi minimal invaziv yöntemler seçilmiş hastalarda ejakülasyonu daha iyi koruyabilir ve iyileşme süresini kısaltabilir; fakat semptom düzelmesi veya tekrar işlem ihtiyacı TURP’dan farklı olabilir. Karar tek bir “en yeni yöntem” sıralamasına göre değil, anatomi ve önceliklere göre verilir. [1–4]

TURP sonrası PSA takibi nasıl etkilenir?

TURP prostatın yalnız tıkayıcı iç bölümünü çıkardığı için prostat dokusu tamamen ortadan kalkmaz. PSA ameliyat sonrasında düşebilir fakat sıfırlanmaz. Gelecekte PSA izlemi gerekiyorsa yeni ameliyat sonrası bazal değer ve yaş/risk bağlamı dikkate alınır. Patoloji örneğinde beklenmedik kanser saptanırsa takip planı ayrıca belirlenir.

Kaynaklar

  1. European Association of Urology. Male LUTS — Disease Management. 2026, TURP bölümü.

  1. NHS. Transurethral resection of the prostate. 2025.

  1. British Association of Urological Surgeons. TURP for benign disease.