Üretra darlığı, idrarı mesaneden dışarı taşıyan kanalın çoğunlukla skar dokusuyla daralmasıdır. İdrar akımı yavaşlayabilir, incelebilir, çatallanabilir veya kesik kesik gelebilir; işemeyi başlatmak için bekleme, ıkınma ve tam boşalmama hissi eklenebilir. 1 3

Bu belirtiler darlığı düşündürür, fakat tanıyı tek başına koymaz. Prostat büyümesi, mesane kasının zayıf çalışması, pelvik taban koordinasyon sorunu ve bazı nörolojik durumlar da zayıf akım yapabilir. Darlığın yeri ve uzunluğu yalnız akımın görünüşünden anlaşılamaz. 1 3

Skar; daha önceki kateter veya endoskopik işlem, pelvik/perineal travma, üretra ameliyatı, radyoterapi ya da bazı iltihabi ve enfeksiyöz süreçlerden sonra gelişebilir. Bazen açık bir neden bulunmaz. Kadınlarda üretra darlığı daha seyrektir ve dirençli boşaltım yakınmalarında objektif olarak gösterilmesi gerekir. 1 2

Akım ne zaman değişti?

Değerlendirme, akımdaki değişimin başlangıcını ve ilerleyişini; geçirilmiş işlemleri, travmayı, enfeksiyonları, cilt hastalıklarını ve önceki darlık tedavilerini kaydeder. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, ağrılı işeme, sonradan damlama ve boşalma değişikliği de tabloya eşlik edebilir. 1 3

İdrar incelemesi enfeksiyon ve kan bulgularını arar; gerektiğinde kültür alınır. Akım ölçümü işemenin hızını ve biçimini, ultrasonla işeme sonrası kalan idrar ise mesanenin ne kadar boşaldığını gösterir. Düşük akım darlığa özgü olmadığı için bu sonuçlar birlikte yorumlanır. 1 3

Darlığın haritası tedaviyi belirler

Retrograd üretrografide üretraya verilen kontrast maddeyle darlığın yeri ve uzunluğu görüntülenebilir. İşeme filmi, ultrason veya başka görüntüleme yöntemleri belirli anatomik sorular için eklenebilir. Kullanılacak yöntem, darlığın konumuna, cinsiyete, travma öyküsüne ve planlanan tedaviye bağlıdır. 1

Sistoskopi ince bir kamera ile daralmayı doğrudan gösterebilir ve mesaneyi değerlendirmeye yardım eder. Ancak çok dar bir segmentin ötesine geçilemeyebilir ve yalnız endoskopi darlığın tam uzunluğunu her zaman vermez. Bu nedenle görüntüleme ve endoskopi birbirinin yerine geçen tek testler gibi düşünülmez. 1

Tedavi kararı, yalnız “darlık var” sonucuna dayanmaz. Yer, uzunluk, kanalın tamamen kapanıp kapanmadığı, skarın nedeni, önceki girişimler, idrar boşaltımının güvenliği ve kişinin öncelikleri birlikte değerlendirilir. 1 2 3

Kısa ve uygun özellikteki bazı darlıklar genişletme veya endoskopik kesme ile tedavi edilebilir. Bu işlemler daha az kapsamlı olsa da darlık yeniden oluşabilir. EAU 2026, üretroplasti uygulanabilir bir seçenekse tekrarlayan küratif amaçlı endoskopik tedavinin darlığı uzatıp karmaşıklaştırabileceğini vurgular ve ikiden fazla DVIU/genişletmeden kaçınılmasını güçlü biçimde önerir. 2 3

Üretroplasti, dar segmentin çıkarıldığı veya greftle genişletildiği rekonstrüktif ameliyat ailesidir. Uzun, tekrarlayan ya da karmaşık darlıklarda gündeme gelir. Teknik; darlığın yerine, dokunun durumuna ve önceki ameliyatlara göre seçilir, bu nedenle sonuçlar tek bir başarı yüzdesine indirgenemez. Kısa bulber darlığın en az iki endoskopik tedaviden sonra yinelediği ve üretroplastinin uygun olmadığı ya da istenmediği seçilmiş erkeklerde ilaç kaplı balon da güncel EAU algoritmasında bir seçenek olabilir; bu dar endikasyon bütün darlıklara genellenmez. 2

Kadınlarda tedavi yolu ayrıca ele alınır. İlk genişletmeden sonra tekrarlayan ve yaşamı etkileyen doğrulanmış darlıkta, yeniden genişletme ile rekonstrüksiyonun yükleri ve kalıcılığı konuşulur. Sadece sıkışma veya sık idrara çıkma bulunması kadın üretra darlığı tanısı için yeterli değildir. 1 2

Acil boşaltım gereken durum

Hiç idrar yapamama, giderek artan alt karın ağrısı ve doluluk akut retansiyonu düşündürür. Ateş veya genel durum bozulması buna eşlik ediyorsa enfeksiyon riski de vardır. Pelvik travmadan sonra üretra ağzında kan görülmesi halinde körlemesine kateter girişimi denenmemeli; üretra yaralanması açısından acil değerlendirme yapılmalıdır. 1 3

Tedaviden sonra akımın yeniden zayıflaması, ıkınmanın dönmesi, enfeksiyon veya kalan idrar artışı nüksü düşündürebilir. İzlem yalnız kişinin hissine veya tek bir kalan idrar değerine dayanmaz; belirtiler, akım ve gerektiğinde anatomik değerlendirme birlikte kullanılır. 2

Randevuya önceki kateter, endoskopi ve ameliyat tarihlerini; varsa eski üretrografi görüntülerini ve akımın zaman içindeki değişimini götürün. İlk işlem kadar önceki işlemlerin sayısı da sonraki seçeneğin kalıcılığını etkiler. 1 2 3

Üretra darlığında uzunluk ve yer tedavi seçimini değiştirir

Kısa, primer, non-obliteratif bulber darlık ile uzun, penil veya tekrarlayan darlık aynı başarı beklentisine sahip değildir. Retrograd üretrografi/VCUG ve gerektiğinde sistoskopi darlığın yerini, uzunluğunu ve obliterasyon derecesini belirlemek için kullanılır. Uroflowmetri ve rezidü tedavi öncesi işlevsel yükü gösterir.

DVIU neden tekrarlanıp durmamalı?

EAU, primer tek ve kısa (<2 cm) non-obliteratif bulber darlıkta DVIU/dilatasyonu seçenek olarak kabul eder; penil veya >2 cm darlıkta tek başına önermemektedir. Tekrarlayan başarısız endoskopik girişimler skarı karmaşıklaştırabilir ve kalıcı çözüm olasılığını azaltabilir. Üretroplastiye uygun hastada ikiden fazla tekrarlanan DVIU/dilatasyon kaçınılması gereken bir döngüdür. R1

İlaç kaplı balon hangi hastada gerçek seçenektir?

Paclitaksel kaplı balon, özellikle kısa (<3 cm) bulber darlığı olan ve en az iki endoskopik tedavisi başarısız, üretroplastiyi istemeyen veya uygun olmayan hastalarda tekrar girişim riskini azaltabilir. Bu veriyi uzun/penil/ilk darlıklara genellemek için kanıt yetersizdir. EAU bu seçilmiş endikasyonda güçlü öneri verir. R1

Üretroplasti tek bir teknik değildir

Kısa bulber segmentte uç uca onarım veya non-transektan teknikler; daha uzun darlıklarda bukkal mukozal greft gibi augmentasyon yöntemleri kullanılır. Önceki girişimler, etiyoloji (travma, lichen sclerosus, radyasyon), darlık yeri ve cinsel/ejakülatuar işlev planı etkiler. Başarı yalnız akımın artması değil, yeniden işlem gereksinimi ve hasta-bildirimli işlevle değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

  1. European Association of Urology. Urethral Strictures — Diagnostic Evaluation. 2026.

  1. European Association of Urology. Urethral Strictures. 2026.

  1. American Urological Association. Urethral Stricture Disease Guideline.