Peniste hafif bir eğim her zaman hastalık anlamına gelmez. Bazı erkeklerde eğrilik ilk ereksiyonlardan beri vardır; bazılarında ise daha önce düz veya farklı biçimde olan penis sonradan eğrilmeye, daralmaya ya da kısalmaya başlar. Bu iki durumun değerlendirilmesi aynı değildir.

İlk ereksiyonlardan veya ergenlikten beri bulunan eğrilik doğuştan penis eğriliği ile ilişkili olabilir. Sonradan gelişen eğrilik, sert plak, ereksiyon sırasında ağrı, saat camı biçiminde daralma veya kısalma ise Peyronie hastalığını düşündürebilir. Peyronie’de penisin sertleşen dokularını çevreleyen tunika albuginea içinde fibrotik plak gelişir; deformitenin biçimi plağın yalnız büyüklüğüne bakılarak tahmin edilemez. [1]

Yeni bir eğrilik fark edildiğinde yalnız “kaç derece?” sorusuna odaklanmak yeterli değildir. Eğriliğin ne zaman başladığı, son aylarda değişip değişmediği, ağrı bulunup bulunmadığı, penis uzunluğunda veya şeklinde değişiklik olup olmadığı ve sertleşmenin cinsel ilişki için yeterli kalıp kalmadığı birlikte değerlendirilir. [1]

Doğuştan eğrilik ile Peyronie arasındaki temel fark nedir?

Doğuştan penis eğriliği genellikle ereksiyonlar belirgin hale geldikten sonra fark edilir. Penis dokusunun gelişimsel asimetrisiyle ilişkilidir ve çoğu zaman yıllar içinde yeni bir plak oluşması veya giderek ilerleyen bir hastalık süreci söz konusu değildir. Eğrilik ventral, lateral veya daha nadiren dorsal yönde olabilir. [1,2]

Peyronie ise edinilmiş bir durumdur. Kişi daha önce böyle bir eğrilik olmadığını, sonradan şeklin değiştiğini anlatabilir. Sert bir alan veya plak hissedilebilir; ağrı, kısalma, girinti, daralma ve sertleşme sorunu eşlik edebilir. [1]

Doğuştan eğriliğin yalnız dereceye bakılarak tedavi edilmesi gerekmez. EAU, işlevsel sorun oluşturan doğuştan eğrilikte cerrahiyi temel tedavi olarak kabul eder; erişkin bir kişinin cinsel işlevi etkilenmiyorsa yalnız görüntü nedeniyle otomatik müdahale gerekmez. [1,2]

Peyronie’nin aktif ve stabil dönemi ne anlama gelir?

Peyronie’nin seyri herkeste aynı değildir. Tedavi kararında en önemli ayrımlardan biri hastalığın aktif mi yoksa stabil mi olduğudur.

Aktif dönemde eğrilik veya başka deformiteler yakın zamanda ortaya çıkmış ya da değişmeye devam ediyor olabilir. Ereksiyon sırasında ağrı bu dönemde daha sık görülür. Plak gelişimi ve şekil değişikliği zaman içinde ilerleyebilir. [1]

Stabil dönemde ise deformite bir süredir belirgin biçimde değişmiyordur. Ağrı çoğu kişide azalır veya kaybolur; ancak eğrilik, kısalma veya daralma devam edebilir. EAU, ağrının düzelmesi ve eğriliğin en az yaklaşık üç ay stabil kalmasını hastalık stabilizasyonunun kabul edilen göstergeleri arasında sayar. Cerrahi planlanırken başlangıçtan geçen toplam süre de dikkate alınır; uygulamada stabil hastalık için çoğu zaman daha uzun bir hastalık süresi aranır. [1]

Bu nedenle yalnız “altı aydır Peyronie var” demek evreyi belirlemek için yeterli değildir. Son aylarda şeklin değişip değişmediği daha önemlidir.

Muayenede ne değerlendirilir?

Değerlendirme tıbbi ve cinsel öyküyle başlar. Hastalığın ne zaman başladığı, ağrının bulunup bulunmadığı, deformitenin değişimi, penetrasyon güçlüğü, sertleşme kalitesi ve kişinin yaşadığı sıkıntı sorgulanır. [1]

Fizik muayenede penis üzerinde plak veya sertlik olup olmadığı ve gerilmiş penis uzunluğu değerlendirilebilir. Bazı kişilerde Dupuytren kontraktürü gibi başka fibrotik hastalıkların bulunması da kaydedilir. [1]

Eğriliğin gerçek biçimini değerlendirmek için ereksiyon halindeki penisin görülmesi gerekir. EAU; kişinin uygun açılardan çektiği fotoğrafların, vakumla oluşturulan ereksiyonun veya klinikte ilaçla oluşturulan ereksiyonun kullanılabileceğini belirtir. Klinik olarak oluşturulan ereksiyon objektif değerlendirme açısından daha güvenilir olabilir. [1]

Bu değerlendirmede yalnız açının derecesi değil, deformitenin yönü, saat camı biçiminde daralma, menteşe etkisi, kısalma ve penisin ilişki sırasında yeterli rijidite sağlayıp sağlamadığı da önemlidir.

Ultrason veya penil Doppler herkese gerekir mi?

Hayır.

Peyronie tanısı çoğu zaman öykü, fizik muayene ve ereksiyon sırasındaki deformitenin değerlendirilmesiyle konabilir. Plağın büyüklüğünü ultrasonla ölçmek her zaman güvenilir değildir; EAU bu ölçümün operatöre bağlı olduğunu belirtir. [1]

Penil Doppler özellikle eşlik eden erektil disfonksiyonun damar yönünden değerlendirilmesi gerektiğinde veya cerrahi öncesinde penis kan akımının bilinmesinin karar değiştireceği durumlarda kullanılabilir. [1]

Ultrasonun plakta kalsifikasyon göstermesi klinik bilgiyi tamamlayabilir; ancak tek başına “hastalık ağırdır” veya “ameliyat gerekir” sonucunu vermez.

Tedavinin amacı nedir?

Amaç penisi yalnız görüntüde olabildiğince düz hale getirmek değildir. Asıl hedef; ağrı, deformite, sertleşme kalitesi ve cinsel ilişki üzerindeki etkinin birlikte değerlendirilmesiyle işlevi iyileştirmektir.

Hafif eğriliği bulunan, ilişki yaşayabilen ve hastalıktan belirgin rahatsız olmayan bir kişide aktif tedavi gerekmeyebilir. Diğer taraftan eğrilik çok yüksek olmasa bile saat camı deformitesi veya menteşe etkisi penetrasyonu ciddi biçimde zorlaştırabilir. Bu nedenle tek bir derece eşiği bütün hastalar için tedavi kararı vermez. [1]

Beklenti de açık konuşulmalıdır. Bir tedavi ağrıyı azaltabilir fakat eğriliği fazla değiştirmeyebilir; başka bir yöntem eğriliği düzeltebilir fakat penis uzunluğu veya duyu açısından ödünleri olabilir.

Aktif dönemde ne yapılabilir?

Aktif dönemde tedavinin amacı çoğunlukla ağrının kontrolü, sertleşme fonksiyonunun korunması ve deformitenin seyri izlenirken uygun hastada cerrahi dışı seçeneklerin değerlendirilmesidir. [1]

Ereksiyon ağrısı için nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar plağı ortadan kaldıran veya penisi düzelten tedaviler değildir; ağrı kontrolü amacı taşırlar. [1]

Peyronie’ye erektil disfonksiyon eşlik ediyorsa PDE5 inhibitörleri sertleşme sorunu için kullanılabilir. Bunlar da doğrudan eğriliği düzeltmek amacıyla verilmez. [1]

Ekstrakorporeal şok dalga tedavisi bazı kişilerde ağrının azaltılması amacıyla düşünülebilir; EAU eğriliği veya plak boyutunu düzeltmek amacıyla ESWT kullanılmamasını güçlü biçimde önerir. “Şok dalga Peyronie plağını kırar ve penisi düzeltir” şeklindeki ifade güncel kanıtla uyumlu değildir. [1]

Traksiyon ve vakum cihazlarının yeri var mı?

Penil traksiyon cihazları ve vakum cihazları deformiteyi azaltmak veya diğer yöntemlerle birlikte kullanılmak üzere araştırılmıştır. Bazı çalışmalarda eğrilik ve penis uzunluğunda iyileşme bildirilmiştir; ancak cihazlar, kullanım süreleri ve çalışma tasarımları arasında ciddi farklılıklar vardır. EAU bu nedenle öneriyi zayıf düzeyde tutmaktadır. [1]

Bu cihazlarda “ne kadar uzun kullanılırsa o kadar iyi” şeklinde basit bir kural yoktur. Gereğinden fazla kuvvet uygulamak veya penisi elle zorlayarak düzeltmeye çalışmak doğru değildir.

Peyronie için internette satılan cihazların tümü klinik çalışmalarda incelenmiş cihazlarla aynı değildir. Bir çalışmanın sonucunu farklı cihazlara doğrudan aktarmamak gerekir.

Enjeksiyon tedavilerinde kanıt ne durumda?

Peyronie plağı içine uygulanan tedaviler farklı maddeleri içerir ve kanıt düzeyleri aynı değildir.

Clostridium histolyticum kollajenazı (CCH), özellikle dorsal veya lateral eğriliği 30 derecenin üzerinde olan seçilmiş hastalarda en iyi çalışılmış enjeksiyonlardan biridir. Büyük randomize çalışmalarda eğrilikte plaseboya göre daha fazla düzelme gösterilmiştir. Bununla birlikte tedavi hematom, şişlik ve nadiren korporal rüptür gibi komplikasyonlar taşıyabilir. [1]

Burada erişim ile kanıtı birbirinden ayırmak gerekir. EAU kılavuzu CCH kanıtını korumaktadır; ancak ürünün Avrupa Birliği’ndeki pazarlama ruhsatı üreticinin ticari kararı üzerine 2020’de geri çekilmiştir. Bu nedenle klinik kanıt bulunması, ilacın her ülkede rutin olarak erişilebilir olduğu anlamına gelmez. [1,3]

İntralezyonel interferon bazı çalışmalarda eğrilik ve plak üzerinde yarar göstermiştir. Verapamil ve nikardipin gibi kalsiyum kanal blokerlerinde sonuçlar çelişkilidir ve anlamlı eğrilik düzelmesi için kanıt güçlü değildir. [1]

EAU, aktif fazda intralezyonel hyaluronik asit için ağrı ve/veya eğrilik üzerinde olası yarar nedeniyle zayıf öneri vermektedir; mevcut verinin sınırlı olduğunu da açıkça belirtir. PRP için ise veriler henüz sınırlıdır ve yerleşik tedavi gibi sunulmamalıdır. [1]

Ağızdan alınan vitamin veya takviyeler penisi düzeltir mi?

Peyronie için çok sayıda vitamin, antioksidan ve oral ilaç denenmiştir. Ancak yaygın kullanılıyor olması etkinliğin kanıtlandığı anlamına gelmez.

Güncel kılavuz yaklaşımı, eğriliği anlamlı biçimde düzelttiği gösterilmemiş oral ürünlerin hastaya kesin tedavi olarak sunulmaması yönündedir. Özellikle “plağı eritir”, “skar dokusunu temizler” veya “ameliyatsız kesin düzeltir” gibi vaatler bilimsel kanıtı aşar. [1]

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi, deformitenin cinsel ilişkiyi engellediği veya ciddi biçimde zorlaştırdığı stabil Peyronie hastalığında değerlendirilir. Aktif olarak değişmeye devam eden hastalıkta rutin cerrahi yapılması önerilmez. [1]

Cerrahi yöntem seçimi eğriliğin derecesinden daha geniş bir değerlendirmeye dayanır:

  • penis uzunluğu,
  • deformitenin basit mi karmaşık mı olduğu,
  • sertleşmenin yeterli olup olmadığı,
  • ilaçlara verilen sertleşme yanıtı,
  • kişinin öncelikleri ve kabul edebileceği ödünler.

Sertleşmesi yeterli, penis uzunluğu uygun ve çok karmaşık deformitesi bulunmayan kişilerde tunikayı kısaltan plication/Nesbit benzeri yöntemler kullanılabilir. Bu işlemler eğriliği düzeltirken bir miktar uzunluk kaybı yaratabilir. [1]

Şiddetli eğrilik, belirgin kısalık veya saat camı/menteşe gibi karmaşık deformitelerde, sertleşme fonksiyonu yeterliyse plağın konkav tarafına yönelik insizyon ve greftleme gibi tunikayı uzatan yöntemler düşünülebilir. Bunlarda erektil disfonksiyon ve duyu değişikliği gibi riskler ayrıca ele alınır. Hiçbir greft materyalinin bütün hastalar için üstün olduğu gösterilmiş değildir. [1]

Peyronie’ye ilaç tedavisine yanıt vermeyen belirgin erektil disfonksiyon eşlik ediyorsa penis protezi, gerektiğinde ek düzeltme manevralarıyla birlikte tercih edilebilir. [1]

Cerrahinin amacı işlevsel olarak daha düz ve ilişkiye elverişli bir penis sağlamaktır. Hastalık öncesindeki uzunluk, görünüm veya duyunun eksiksiz geri geleceği garanti edilemez.

Ani travma Peyronie değildir

Ereksiyon sırasında travma sonrası çatlama veya kopma sesi, ani ağrı, ereksiyonun hızla kaybolması ve kısa sürede gelişen şişlik/morarma penis kırığı düşündürebilir. Bu durum Peyronie’nin yavaş gelişen deformitesiyle karıştırılmamalıdır.

Penis kırığı ürolojik acildir. Böyle bir durumda “eğrilik oluşur mu?” diye beklemek veya rutin poliklinik randevusu planlamak yerine acil değerlendirme gerekir. [4]

Takipte hangi değişiklikleri kaydetmek yararlı olabilir?

Peyronie’de tek bir muayene fotoğrafından çok değişimin seyri önemlidir. Ağrının ne zaman başladığı, eğriliğin veya daralmanın değişip değişmediği, sertleşme kalitesi ve ilişkinin etkilenme düzeyi takipte yararlı bilgilerdir.

Aynı koşullarda ve uygun açılardan çekilmiş ereksiyon fotoğrafları, klinisyen tarafından önerilmişse zaman içindeki değişimi değerlendirmeye yardımcı olabilir. Ancak kişinin kendi fotoğrafından derece ölçerek tedavi seçmesi uygun değildir.

Peyronie tedavisinde “hangi yöntem daha güçlü?” sorusundan önce hangi evrede olunduğu, deformitenin işlevi ne kadar etkilediği ve sertleşmenin korunup korunmadığı belirlenmelidir.

Kaynaklar

  1. European Association of Urology (EAU). EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health — Penile Curvature. Güncel çevrimiçi bölüm, 2026.

  1. European Association of Urology (EAU). Paediatric Urology — Congenital Penile Curvature. 2026.

  1. European Medicines Agency. Xiapex — Withdrawal of the marketing authorisation in the European Union. 2020.

  1. European Association of Urology (EAU). Guidelines on Urological Trauma — Penile fracture. Güncel çevrimiçi bölüm, 2026.