URS tek girişimde taşsız kalma olasılığını artırır; ESWL vücut dışından uygulanması ve çoğu zaman genel anestezi gerektirmemesiyle daha az girişimsel bir yol sunar. Karar, bu iki üstünlüğün hangisinin belirli taş için gerçekleşme olasılığı daha yüksek olduğuna bağlıdır. 1 2

ESWL şok dalgalarıyla taşı parçalar ve parçaların idrarla geçmesini bekler. URS üreter içine endoskopla girerek taşı çıkarır veya içeride parçalar. İlk yöntemin başarısı parçalanma ve geçişe, ikincinin başarısı erişim ve güvenli çıkarma olanağına dayanır. 1

Tek işlem ile toplam süreç aynı sonuç değildir

TISU çalışmasında ilk strateji olarak SWL’ye ayrılan 302 kişinin 67’sinde, URS’ye ayrılan 302 kişinin 31’inde altı ay içinde taşı temizlemek için başka bir girişim gerekti. Mutlak fark yaklaşık 12 yüzde puandı. 3

TISU’daki SWL yolu iki seansa kadar izin veriyordu; bazı taşlar işlemden önce kendiliğinden geçti ve gruplar arasında geçişler oldu. Sonlanım BT’de sıfır fragman yerine ek girişim gereksinimiydi. Bu ayrıntılar, rakamın her merkezde aynı yeniden işlem oranı olmadığını gösterir. 3

Cochrane incelemesinde ESWL sonrası taşsızlık URS’den daha düşüktü ve yeniden tedavi daha sık gerekti. ESWL grubunda komplikasyonlar daha az, hastane kalışı daha kısaydı. Çalışmaların yöntemleri ve cihazları farklıydı. 2

EAU 2026 sentezinde URS, ilk dört haftada daha yüksek taşsızlık ve daha az yeniden işlem gereksinimiyle öne çıkar; buna karşılık komplikasyon ve hastane yükü SWL’den daha fazladır. Üç aya uzayan takipte taşsızlık farkının bazı çalışmalarda kaybolması, “tek işlemde hızlı sonuç” ile “toplam süreç sonunda sonuç” kavramlarının ayrı değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. 1

Taşın görüntüsü yöntemin parçasıdır

Taş büyüdükçe ve üreterin üst bölümüne çıktıkça ESWL’nin tek seans başarısı azalabilir. BT’de yüksek yoğunluk, uzun cilt-taş mesafesi ve şok dalgasına dirençli taş bileşimi parçalanmayı zorlaştırır. Ciddi obezitede EAU URS’yi daha elverişli bulur. 1

URS’nin erişimi de her zaman kolay değildir. Dar üreter, taşın gömülü olması, anatomik farklılık veya enfeksiyon riski işlemi zorlaştırabilir; geçici stent ve ikinci seans gerekebilir. “URS seçildi” ifadesi tek girişimde kesin sonuç garantisi değildir. 1

Böbrek içindeki taşlarda alt kaliks anatomisi ve taş boyutu karşılaştırmayı değiştirir. Üreter taşı verisini bütün böbrek taşlarına aktarmak doğru olmaz. Daha büyük böbrek taşlarında PCNL veya RIRS gibi başka yollar da karar alanına girer. 1

Yükler farklı zamanlarda ortaya çıkar

ESWL sırasında ve sonrasında ağrı olabilir; parçaların geçişi günlere yayılabilir ve taş yolu tıkanıklığı gelişebilir. URS çoğu kez ameliyathane ve anestezi gerektirir; üreter yaralanması, enfeksiyon ve stente bağlı yakınmalar değerlendirilir. 1 2

Kanama bozukluğu veya kan sulandırıcı kullanımı iki yöntemi aynı biçimde etkilemez. EAU bazı kanama durumlarında URS’nin kontrollü koşullarda uygulanabileceğini belirtir; bu bilgi ilacın sürdürülmesi ya da kesilmesi için kişisel talimat değildir. 1

Ateş, enfekte idrar ve tıkalı böbrek varsa seçim rutin taş kırma karşılaştırmasından çıkar. Önce enfeksiyon kontrolü ve acil drenaj gerekir; kesin taş tedavisi klinik düzelmeden sonra planlanır. 1

Karar için taşın milimetre ölçüsü, üreterdeki yeri, BT yoğunluğu ve cilt-taş mesafesi; ağrı ve tıkanıklık, böbrek işlevi, enfeksiyon, anestezi ve kanama durumu ile kişinin ek seansa yaklaşımı birlikte görülmelidir. 1 2 3

Taşın yeri sonucu nasıl değiştirir?

Proksimal ve distal üreter taşlarında SWL/URS başarı dengesi farklı olabilir. Distal taşlarda URS genellikle daha yüksek tek-seans taşsızlık sağlar; proksimal küçük taşlarda SWL daha cazip non-invaziv seçenek olabilir. Böbrek alt kaliks anatomisi SWL fragmanlarının atılmasını zorlaştırabilir. 1

Hounsfield unit neden önemlidir?

BT'de yüksek yoğunluklu, özellikle >1000 HU taşlar SWL ile zor parçalanabilir. Cilt-taş mesafesi, obezite ve taş kompozisyonu da başarıyı etkiler. Bu parametreler kötü olduğunda URS/RIRS daha öngörülebilir olabilir. 1

Tek işlem başarısı ile toplam iyileşme süreci farklıdır

SWL anestezi ve invazivlik açısından hafif olabilir, fakat birden fazla seans ve günler süren fragman düşürme kolikleri gerekebilir. URS tek seansta daha yüksek taşsızlık sağlayabilir; buna karşılık anestezi, üreter stenti ve girişim komplikasyonları vardır. 1

Enfekte obstrüksiyonda ikisi de ilk adım değildir

Ateş/sepsis ve tıkalı sistem varsa önce acil drenaj gerekir. Kesin taş kırma veya URS enfeksiyon kontrolü sonrasına bırakılır. Bu önemli istisna elektif yöntem karşılaştırmalarından ayrılmalıdır. 1

Kaynaklar

  1. European Association of Urology. EAU Guidelines on Urolithiasis. 2026.

  1. Aboumarzouk OM, et al. ESWL versus ureteroscopic management for ureteric calculi. Cochrane Database Syst Rev. 2022;3:CD006029.

  1. McClinton S, et al. TISU randomized non-inferiority trial. Eur Urol. 2021;80:46-54.